Dydd Mercher, 18 Ionawr 2012
Mae Arsyllfa Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi cyhoeddi proffil ar degwch iechyd llygaid yng Ngwm Taf.
Diben y proffil oedd llywio prosiect ymgysylltu â’r gymuned sy’n cael ei ddatblygu gan yr Royal National Institute of Blind People (RNIB). Edrychodd y proffil ar ba ardal yng Nghwm Taf allai elwa ar brosiect yr RNIB gan ystyried lefelau amddifadedd a nifer y bobl hŷn yn yr ardal.
Dangosodd y proffil fod y mynediad i brofion llygaid a ariennir gan y GIG gan y rheiny sy’n derbyn cymhorthdal incwm neu lwfans ceisio gwaith yn gymharol isel a bod y niferoedd sy’n mynd am sgrinio retinopatheg diabetig yn amrywio ar draws ardal y bwrdd iechyd.
Edrychodd y proffil hefyd ar nifer y bobl â nam ar eu llygaid, retinopatheg diabetig, glawcoma, cataractau a dirywiad macwlaidd sy’n gysylltiedig â henaint.
Dywedodd Dr Ciarán Humphreys, Ymgynghorydd Iechyd y Cyhoedd yn Arsyllfa Iechyd Cyhoeddus Cymru ac un o awduron yr adroddiad: “Lle y bo’n bosibl, fe wnaethom edrych ar y ffordd yr oedd yr angen am ofal iechyd y llygaid yn ymwneud â darpariaeth gwasanaethau. Canfuom ar gyfer cataractau, fod darpariaeth y gwasanaethau’n ymddangos yn weddol debyg mewn perthynas ag angen â mannau eraill yng Nghymru.
“Fodd bynnag, roedd ymgymeriad Archwiliad Iechyd Gofal Llygaid Cymru, sy’n cael ei gynnig i bobl â mwy o berygl o ddatblygu clefyd y llygaid, yn amrywio ar draws Cwm Taf ac o’i gymharu ag ardaloedd eraill yn Ne Ddwyrain Cymru.
“Yn aml, nid yw’r wybodaeth yr hoffem ei chael ar gyflyrau llygaid ar gael; er enghraifft, ni chawsom lawer o wybodaeth ar gyflyrau fel dirywiad macwlaidd sy’n gysylltiedig â henaint.”
“Mae colli golwg yn cael effaith fawr ar fywydau pobl ac mae ataliaeth yn eithriadol o bwysig. Mae’r proffil hwn wedi cael ei drafod gyda’r RNIB a rhanddeiliaid, er mwyn gallu datblygu’r prosiect ymgysylltu â’r gymuned. Mae’r RNIB yn mynd i ganolbwyntio ar glawcoma yn Nhreherbert, Maerdy, Glynrhedynog a Tylorstown ar gyfer eu prosiect.”
Dolenni
Ffynhonnell:
Iechyd Cyhoeddus Cymru
